Historia

   Pomysł stworzenia w Polsce Instytutu Reumatologicznego sięga 1930 roku. Wówczas to odbył się w Inowrocławiu "I Polski Zjazd w Sprawie Badania i Zwalczania Reumatyzmu". W uchwałach powziętych na zjeździe znalazł się wniosek: "zjazd uważa za rzecz niezbędną utworzenie instytutu dla badania i leczenia spraw gośćcowych". Wniosek ten doczekał się realizacji dopiero po drugiej wojnie światowej, przede wszystkim dzięki inicjatywie prof. dr Eleonory Reicher (zdjęcie obok).

   W latach 1948-1951 bazą kliniczną organizującego się Państwowego Instytutu Reumatologicznego (PIR) były: poradnia reumatologiczna prowadzona przez prof. Reicher w jej prywatnym mieszkaniu przy ul. Polnej w Warszawie, wydzielony oddział w Klinice Chorób Wewnętrznych w Gdańsku, zakład balneologiczny w Krakowie oraz istniejący od 1946 roku oddział reumatologiczny w Cieplicach Śląskich kierowany przez dr Włodzimierza Brűhla.   
   W dniu 16 stycznia 1950 roku PIR zajął na terenie Państwowego Szpitala Klinicznego nr 1 w Warszawie przy ul. Nowogrodzkiej odbudowany III pawilon, początkowo dzieląc jego pomieszczenia z Instytutem Dermatologii i Wenerologii. W roku 1951, na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, placówkę przemianowano na Instytut Reumatologiczny.
   W chwili swego powstania Instytut Reumatologiczny dysponował 112 łóżkami szpitalnymi (łącznie w Warszawie, Konstancinie, Krakowie i ośrodkach sanatoryjnych).
   Już po kilku latach okazało się, że materialna baza i liczebność kadr Instytutu są niewystarczające dla zadań, jakie podejmowała instytucja. Z tych wymagań życiowych, ze spontanicznie rozwijającej się działalności naukowej, szkoleniowej i organizacyjnej, wreszcie z inicjatywy Ministerstwa Zdrowia i starań kierownictwa placówki (przede wszystkim prof. Elenory Reicher i dr Hanny Dworakowskiej) zrodził się nowy kształt Instytutu. Z małego pawilonu szpitalnego Instytut przeniósł się do własnej siedziby przy ul. Spartańskiej 1 w Warszawie.  
   Pierwsi chorzy zostali przewiezieni z dawnej siedziby na Spartańską 30 kwietnia 1962 roku. W działalności Instytutu rozpoczęła się nowa era. W przestronnym, nowoczesnym budynku  znalazły miejsce nie tylko dwie podstawowe kliniki reumatologiczne, lecz także klinika reumatologii dzieci, ortopedyczna, neurologiczna, laryngologiczna, hematologiczno-metaboliczna, kardiologiczna i jedyny w kraju oddział dny moczanowej.

   Zorganizowano liczne zakłady naukowe i usługowe: anatomii patologicznej, biochemii, mikrobiologii i serologii, patofizjologii, radiologii, stomatologii, zakład usprawniania leczniczego, zakład organizacji walki z chorobami reumatycznymi, a także poradnię okulistyczną i przychodnię przykliniczną. Instytut dysponował łącznie 400 łóżkami.
   W 1980 roku liczba ta zmniejszyła się jednak do 285 w wyniku wyodrębnienia z Instytutu kliniki kardiochirurgicznej i włączenia jej do nowo powstałego Instytutu Kardiologii.
   Zgodnie ze statutowymi zadaniami Instytut Reumatologiczny od początku istnienia prowadzi prace badawcze nad chorobami reumatycznymi. Wyniki prac klinicznych oraz badań w dziedzinach podstawowych służą wyjaśnianiu etiopatogenezy chorób reumatycznych, doskonaleniu i poszerzaniu metod diagnostycznych, opracowywaniu i ocenie nowych sposobów leczenia farmakologicznego, operacyjnego i rehabilitacji.
Instytut prowadzi badania epidemiologiczne, których wyniki wykorzystywane są w lecznictwie i zapobieganiu indywidualnym i społecznym skutkom chorób reumatycznych.
   W ramach promocji zdrowia wspomaga grupy samopomocy chorych, wydaje materiały edukacyjne adresowane do pacjentów, redaguje pismo "Złoty Środek", ściśle współpracuje z mediami.

   Pracownicy Instytutu Reumatologicznego w ciągu 50 lat opublikowali ponad 3.500 prac naukowych oraz byli autorami 22 podręczników z zakresu reumatologii. Rezultaty prac badawczych prezentowane są na wszystkich ważnych zjazdach i sympozjach w Polsce i za granicą. Instytut Reumatologiczny stale współpracuje i prowadzi wspólne badania z wiodącymi ośrodkami naukowo-klinicznymi na świecie.
   Rada Naukowa Instytutu od 1970 roku przeprowadziła 116 przewodów doktorskich, 25 habilitacyjnych (od 1975 roku), na jej wniosek 21 samodzielnych pracowników nauki otrzymało tytuł profesora.
   Przez cały czas swojego istnienia Instytut prowadzi działalność wydawniczą, początkowo o charakterze wydawnictw nieciągłych, a od 1963 roku do chwili obecnej wspólnie z Polskim Towarzystwem Reumatologicznym wydaje kwartalnik "Reumatologia".
   Wielką zasługą Instytutu było zorganizowanie w całej Polsce sieci opieki  reumatologicznej, liczącej obecnie ponad 500 poradni, służących opieką około 250 tysiącom chorych.
   W ramach ustalonego statutowo nadzoru specjalistycznego, a także z tytułu pełnienia do 1995 r. przez pracownika Instytutu funkcji specjalisty krajowego, Instytut Reumatologiczny współuczestniczył w tworzeniu reumatologicznych oddziałów szpitalnych (obecnie 2.830 łóżek szpitalnych w całym kraju), w organizowaniu wojewódzkiego nadzoru specjalistycznego, dyspanseryzacji chorych na przewlekłe schorzenia reumatyczne oraz przyczynił się do uznania reumatologii za odrębną specjalizację.
   W ciągu 50 lat swego istnienia Instytut wykształcił ponad 1.400 specjalistów reumatologów, którym nadal służy wszechstronną pomocą merytoryczną. 
Instytut prowadzi także szkolenia dla ordynatorów innych specjalności, dla lekarzy rodzinnych, pielęgniarek, rehabilitantów oraz dla studentów Akademii Medycznej w Warszawie - również dla oddziału nauczania w języku angielskim.
   W czasie pięćdziesięcioletniej działalności Instytutu zaszły zmiany organizacyjne, które znalazły wyraz nie tylko w nowych nazwach klinik i zakładów, ale przede wszystkim w profilu ich działania.
   Obecna struktura Instytutu jest bardzo zróżnicowana, a jest to owocem własnych doświadczeń, rozumienia potrzeb lecznictwa, postępu wiedzy oraz wynikiem zainteresowań i kwalifikacji pracowników, zwłaszcza kadry naukowej. 
Powrót do strony głównej